Europejski nakaz aresztowania – pytania i odpowiedzi

Europejski nakaz aresztowania (dalej również jako: „ENA”) jest najbardziej uproszczoną formą przekazywania osób skazanych i poszukiwanych pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Zachęcam do zapoznania się z odpowiedziami na najistotniejsze pytania dotyczące ENA. 

Wobec kogo może być wydany ENA?

Europejski nakaz aresztowania może zostać wydany wobec:

– podejrzanego,

– oskarżonego,

– skazanego prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego;

– osoby, w stosunku do której zastosowano środek zabezpieczający w postaci pozbawienia wolności

ENA może zostać wydany wobec obywatela państwa członkowskiego UE oraz każdej osoby znajdującej się na terytorium państwa członkowskiego UE, np.: obywatela RPA.

Jak wygląda procedura wydawania ENA w toku postępowania przygotowawczego?

W postępowaniu przygotowawczym, jeżeli nie doszło jeszcze do przedstawienia zarzutów, prokurator, aby móc złożyć wniosek o wydanie ENA powinien:

  1. sporządzić postanowienie o przedstawieniu zarzutów;
  2. wystąpić do sądu z wnioskiem o zastosowanie tymczasowego aresztowania;
  3. wydać postanowienie o poszukiwaniu podejrzanego listem gończym;

Dopiero po tych czynnościach, prokurator można wystąpić z wnioskiem o wydanie europejskiego nakazu aresztowania wobec podejrzanego.

Bardzo ważnym jest, aby ukrywający się podejrzany ustanowił obrońcę, który pod jego nieobecność w kraju będzie dbał o jego prawa oraz kontrolował przebieg postępowania.

Czy warunkiem wydania ENA jest uprzednie wydanie postanowienia o poszukiwaniu listem gończym?

Tak. Przed uruchomieniem procedury o wydanie europejskiego nakazu aresztowania, prokurator (wobec podejrzanego) albo sąd (wobec oskarżonego i skazanego) powinien zarządzić poszukiwanie osoby ukrywającej się listem gończym. Poszukiwanie listem gończym zawsze poprzedza wydanie ENA.

Kto wydaje ENA?

Organem uprawnionym do wydania europejskiego nakazu aresztowania jest właściwy miejscowo sąd okręgowy. W zależności od etapu postępowania, sąd okręgowy może wydać ENA na wniosek prokuratora (w postępowaniu przygotowawczym), na wniosek właściwego miejscowo sądu rejonowego lub z urzędu (w postępowaniu sądowym lub wykonawczym).

Czy zostanę powiadomiony o posiedzeniu sądu w przedmiocie wydania ENA?

Sąd nie jest zobowiązany do zawiadomienia stron o terminie posiedzenia w przedmiocie wydania europejskiego nakazu aresztowania.  Nieobecność osoby wobec, której ma być zastosowany ENA nie stanowi przeszkody do jego wydania.  Nie mniej jednak strony oraz ich obrońcy w przypadku powzięcia informacji o terminie posiedzenia, mogą w nim uczestniczyć.

Jakie są przesłanki do wydania ENA?

Wydanie Europejskiego nakazu aresztowania jest możliwe, jeżeli łącznie zostaną spełnione dwa warunki:

  • przestępstwo (zarzucane lub objęte prawomocnym skazaniem) podlega jurysdykcji polskich sądów karnych;
  • istnieje podejrzenie, że osoba poszukiwana może przebywać na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej.

Kiedy Sąd nie może wydać ENA?

Niedopuszczalne jest wydawanie Europejskiego nakazu aresztowania, gdy za ścigane przestępstwo grozi kara pozbawienia wolności do jednego roku oraz w sytuacji, gdy orzeczona kara pozbawienia wolności nie przekracza czterech miesięcy. Sąd nie może wydać nakazu, jeżeli nie wymaga tego interes sprawiedliwości oraz w przypadku, gdy przestępstwo jest zagrożone karą o charakterze nie izolacyjnym (grzywna, ograniczenie wolności).

Czy postanowienie o wydaniu ENA jest zaskarżalne?

Nie. Na postanowienie o wydaniu europejskiego nakazu aresztowania nie przysługuje zażalenie.

Jakie czynności podejmuje Sąd po wydaniu ENA?

W sytuacji, gdy sąd (w postępowaniu wykonawczym i sądowym)  lub prokurator (w postępowaniu przygotowawczym) zna miejsce pobytu poszukiwanego, niezwłocznie przesyła nakaz do organu wykonującego państwa, w którym prawdopodobnie ukrywa się poszukiwany, a jego odpis wysyła do Ministra Sprawiedliwości. Natomiast, gdy miejsce pobytu ściganego nie jest znane, sąd okręgowy lub prokurator wszczyna międzynarodowe poszukiwania, przesyłając odpis ENA do centralnej jednostki policji, która współpracuje z Interpolem.

Jak wygląda procedura wykonania ENA przez organ wykonujący?

Wydanie przez polski sąd europejskiego nakazu aresztowania nie oznacza, że wobec osoby poszukiwanej zostanie automatycznie zastosowane tymczasowe aresztowanie, ponieważ nie stanowi on samodzielnej podstawy do pozbawienia wolności. W pierwszej kolejności państwo wykonujące ENA powinno przekazać osobę poszukiwaną państwu, które wydało nakaz.

Jak mogę się dowiedzieć, czy jestem poszukiwany ENA?

Nie istnieje publiczny rejestr osób poszukiwanych europejskim nakazem aresztowania. Informacji tej nie uzyskamy bezpośrednio z informacji udostępnianych przez Krajowy Rejestr Karny. W KRK gromadzi się dane m.in. osób prawomocnie skazanych za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe, ale tez osób tymczasowo aresztowanych oraz poszukiwanych listem gończym. Na podstawie danych z rejestru, po podjęciu dodatkowych czynności, adwokat jest w stanie zweryfikować czy dana osoba jest poszukiwana europejskim nakazem aresztowania.

Jeżeli sprawa znajduje się na etapie postępowania przygotowawczego lub sądowego, adwokat po udzieleniu upoważnienia do obrony przez Klienta, może uzyskać wgląd w akta sprawy, w których będzie informacja czy wobec Klienta został wydany ENA.

Jeżeli Klient został prawomocnie skazany, to adwokat może zweryfikować czy w toku postępowania wykonawczego doszło do wydania ENA. W tym celu także należy dokonać wglądu w akta sprawy.

Jeżeli chciałbyś, żebym zweryfikował czy wobec Ciebie został wydany europejski nakaz aresztowania, skontaktuj się ze mną!

Adwokat Dawid Rasiński, nr tel.: 662 002 672, adres email: d.rasinski@krpartners.plkontakt@obronca24.pl

 

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn