Warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności

Kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszaniem jej wykonania jest często bardzo pożądana przez oskarżonych, w związku z tym, że nie wiąże się ze znacznymi dolegliwościami. Zachęcam do zapoznania się z odpowiedziami na najważniejsze pytania dotyczące warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności.

Na czym polega warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności?  

Warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności polega na tym, że osoba, która dopuściła się przestępstwa, zostaje wprawdzie skazana, natomiast kara pozbawienia wolności nie zostaje wykonywana (nie można zawiesić wykonania kary grzywny lub kary ograniczenia wolności). Skazany pozostaje na wolności na okres próby, w trakcie którego musi przestrzegać porządku prawnego oraz nałożonych przez sąd obowiązków.

Jak długo trwa okres próby?

Okres próby zasadniczo trwa od roku do 3 lat i biegnie od uprawomocnia się wyroku. Natomiast wobec młodocianego oraz sprawcy, który popełnił przestępstwo z użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej, granice okresu próby są wydłużone i wynoszą od 2 do 5 lat.  Wobec sprawcy współdziałającego z organami ściągania (art. 60 § 3 i 4 k.k.), sąd może wyznaczyć okres próby wynoszący nawet 10 lat, jeżeli zawieszenie dotyczy kary pozbawienia wolności wymierzonej do lat 5.

Kiedy można warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności?

Sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolności orzeczonej w wymiarze nieprzekraczającym roku, jeżeli sprawca w czasie popełnienia przestępstwa nie był skazany na karę pozbawienia wolności (bezwzględną lub z warunkowym zawieszeniem) i jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec niego celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa (tzw. pozytywna prognoza kryminologiczna).

Przykład:

Sprawca X za popełnienie czynu z art. 178a § 1 k.k. został skazany na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 2 lata. Po uprawomocnieniu się tego wyroku, będąc w okresie próby, sprawca X popełnia kolejne przestępstwo, za które sąd wymierza mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta nie może już zostać warunkowo zawieszona, albowiem sprawca X w chwili popełnienia drugiego przestępstwa był skazany na karę pozbawienia wolności, mimo tego, że została ona warunkowo zawieszona.

Kiedy sąd może „odwiesić” karę pozbawienia wolności?

Zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności potocznie nazywane jest odwieszeniem kary pozbawienia wolności. W przypadku naruszenia przez skazanego  warunków okresu próby, sąd może odwiesić wykonanie kary. Podstawa prawna zarządzenia wykonania kary może być obligatoryjna albo fakultatywna. Jeżeli podstawa była obligatoryjna (art. 75 § 1, 1a lub 2a k.k.), to orzeczenie staje się wykonalne z chwilą wydania, jeżeli zaś fakultatywna (art. 75 § 2 i 3 k.k.), to z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o zarządzeniu wykonania kary, zgodnie z art. 178 § 5 k.k.w.

PRZESŁANKI OBLIGATORYJNEGO ZARZĄDZENIA WYKONANIA KARY PRZESŁANKI FAKULTATYWNEGO ZARZĄDZENIE WYKONANIA KARY
W przypadku wystąpienia określonych przesłanek sąd jej zobligowany do wydania zarządzenia. Sąd podejmuje indywidualną decyzję w sprawie zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności.
Skazany w okresie próby popełnił podobne przestępstwo umyślne, za które prawomocnie orzeczono karę pozbawienia wolności
(art. 75 § 1 k.k.) np. popełniając pierwsze przestępstwo, dopuścił się oszustwa (art. 286 k.k.), a w okresie próby – kradzieży ( 278 k. k.), ponieważ oba skierowane są przeciwko mieniu, a więc uznawane są za podobne.
Skazany w okresie próby rażąco narusza porządek prawny, w szczególności popełniając inne przestępstwo niż określone w art. 75 § 1 k.k.,  uchyla się od uiszczenia grzywny,  wykonania nałożonych na niego obowiązków, orzeczonych środków karnych, kompensacyjnych lub przepadku.
Skazany rażąco narusza porządek prawny ponownie używając przemocy lub groźby względem osoby najbliższej lub małoletniej z nim zamieszkującej (a kara z warunkowym zawieszeniem jej wykonania została orzeczona za przestępstwo z użyciem groźby lub przemocy względem takiej osoby). Skazany po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem się, rażąco narusza porządek prawny. W szczególności w sytuacji, gdy popełni w tym czasie jakiekolwiek przestępstwo.
W sytuacji, kiedy kurator sądowy udzieli skazanemu pisemnego upomnienia, a skazany nadal  rażąco narusza porządek prawny, nie uiszcza grzywny, uchyla się od  orzeczonych środków karnych, kompensacyjnych, dozoru lub przepadku. Fakultatywne zarządzenie wykonania warunkowo zawieszonej jest możliwe tylko wtedy, gdy po zajściu wymienionych wyżej okoliczności sąd uzna, że tylko w ten sposób może powstrzymać skazanego od popełnienia kolejnego czynu zabronionego i jest to jedyne rozwiązanie, które może dać szansę na jego resocjalizację.

 

Sąd może zarządzić wykonanie zawieszonej kary w terminie do sześciu miesięcy od zakończenia okresu próby. Po upływie tego terminu, wydanie postanowienia odwieszającego karę będzie niemożliwe.

Czy po wydaniu zarządzenia o wykonaniu zawieszonej kary można ją skrócić?

Nie zawsze decyzja o zarządzeniu wykonania kary pozbawienia wolności skutkuje wykonaniem całej orzeczonej względem sprawcy kary.  W przypadku stwierdzenia przez sąd fakultatywnych przesłanek do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, sąd może skrócić orzeczoną karę nawet o połowę – uwzględniając przy tym dotychczasowy przebieg okresu próby, a zwłaszcza to, czy skazany wykonał nałożone obowiązki. Skazany powinien przedstawić wszystkie okoliczności, które mogą przekonać sąd do skrócenia kary, np.: dowód wywiązania się z obowiązku naprawienia wyrządzonej szkody lub zapłaty nawiązki.

Zamiana zawieszonej kary pozbawienia wolności na grzywnę lub ograniczenie wolności

Jeżeli skazany spełni fakultatywne warunki do zarządzenia wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności, sąd może orzec zamianę kary pozbawienie wolności na grzywnę lub karę ograniczenia wolności (art. 75 § a k.k.). W przypadku podjęcia przez sąd decyzji o zamianie kar, przyjmuje się, że jeden dzień pozbawienia wolności równa się 2 dniom kary ograniczenia wolności lub 2 stawkom grzywny (sąd nie może orzec kary wyższej niż 2 lata ograniczenia wolności lub 810 stawek dziennych grzywny).

Zamiana kary nie będzie możliwa w przypadku:

– obligatoryjnego zarządzenia wykonania kary warunkowo zawieszonej (obligatoryjne i fakultatywne podstawy odwieszenia kary zostały przedstawione w tabeli powyżej);

– wobec małego świadka koronnego (art. 60 § 5 k.k.);

– wobec skazanego, który nie wykonał obowiązku naprawienia w całości lub w części wyrządzonej szkody;

– wobec skazanego, który nie wykonał obowiązku opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym.

 Zapraszam do kontaktu, Adwokat Dawid Rasiński, nr tel.: 662 002 672, adres email: d.rasinski@krpartners.plkontakt@obronca24.pl

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn